De cassatieprocedure: stappen en duur

Cassatie in een strafzaak duurt gemiddeld negen maanden tot twee jaar. U stelt het beroep binnen veertien dagen in bij de griffie van het gerechtshof. Daarna volgt een schriftelijke procedure bij de Hoge Raad, waarin een advocaat de juridische klachten in een cassatieschriftuur formuleert.

Laat de termijn direct controleren

De algemene regel is dat cassatieberoep binnen veertien dagen na de einduitspraak wordt ingesteld. Er bestaan situaties waarin de aanvang van de termijn anders wordt bepaald. Neem daarom bij twijfel meteen contact op, ook als het dossier nog niet compleet is. Bel 0475 25 21 00.

  1. Cassatieberoep instellen bij de griffie van het gerechtshof

    Het beroep wordt aangetekend bij de griffie van het hof dat de uitspraak deed. De algemene termijn is veertien dagen, maar de precieze aanvang moet per zaak worden gecontroleerd. De inhoudelijke klachten volgen later.

  2. Het hof stuurt het dossier door naar de Hoge Raad

    Het gerechtshof draagt de stukken over. Nadat de aanzegging van de Hoge Raad is ontvangen, moet de advocaat de geldende termijn voor de schriftuur bewaken.

  3. Een advocaat dient de cassatieschriftuur in

    In de schriftuur staan de cassatiemiddelen: de juridische klachten over het arrest of de procedure. Wordt er geen schriftuur ingediend, dan verklaart de Hoge Raad het beroep niet-ontvankelijk en eindigt de zaak.

  4. Onderzoek door de Hoge Raad

    De Hoge Raad beoordeelt het beroep. De advocaat-generaal kan een onafhankelijk juridisch advies uitbrengen: de conclusie. De verdediging kan daarop binnen de geldende termijn schriftelijk reageren. Bij toepassing van artikel 80a RO kan een conclusie achterwege blijven.

  5. De uitspraak

    De Hoge Raad kan het beroep niet-ontvankelijk verklaren, onder meer op grond van artikel 80a RO, of het beroep verwerpen. Hij kan ook de uitspraak vernietigen en de zaak terugwijzen, verwijzen of zelf afdoen. Hieronder leest u wat die uitkomsten betekenen.

Cassatie instellen: de cassatietermijn

Cassatie instellen (ook wel cassatie aantekenen) gebeurt bij de griffie van het gerechtshof dat de uitspraak deed. De cassatietermijn in strafzaken is in de regel veertien dagen na de einduitspraak. Is die termijn verstreken, dan is cassatie in principe niet meer mogelijk. Laat het beroep daarom tijdig instellen, ook als u nog twijfelt; daarna kan een advocaat beoordelen of doorzetten zinvol is.

Wat is een cassatieschriftuur en wie dient die in?

De cassatieschriftuur is het schriftelijke stuk waarin de advocaat de juridische klachten tegen de uitspraak uitwerkt. Als verdachte mag u zelf cassatie instellen bij de griffie van het gerechtshof. Voor het vervolg is vertegenwoordiging door een advocaat verplicht: alleen een advocaat kan de cassatieschriftuur indienen.

Volgens het Procesreglement worden cassatiemiddelen bij schriftuur ingediend. De schriftuur vermeldt onder meer de uitspraak, datum, het zaaknummer en de naam van de betrokkene. De advocaat ondertekent de schriftuur en verklaart bepaaldelijk gevolmachtigd te zijn. De middelen moeten duidelijk maken tegen welk oordeel de klacht is gericht en waarom dat juridisch niet in stand kan blijven.

De termijn voor de schriftuur is iets anders dan de termijn voor het instellen van cassatie. Uw advocaat bewaakt de termijn die na de aanzegging van de Hoge Raad geldt. Zonder tijdig ingediende schriftuur behandelt de Hoge Raad de zaak niet inhoudelijk. Lees ook wat een cassatiemiddel is.

Digitaal procederen en termijnen

Wanneer digitaal procederen verplicht is, worden processtukken via het webportaal van de Hoge Raad ingediend. Een schriftuur per gewone e-mail wordt dan niet in behandeling genomen. Voor iedere proceshandeling gelden eigen termijnen en vormvereisten. Een verzoek om verlenging moet tijdig en gemotiveerd worden gedaan; wettelijke termijnen kunnen niet door het procesreglement worden verlengd.

Waarom specialisatie hier zwaar weegt

Formeel mag iedere advocaat cassatie in strafzaken doen. In de praktijk is het een apart vak. De procedure is vrijwel volledig schriftelijk en technisch van aard: het gaat om het formuleren van scherpe juridische klachten binnen strakke regels en termijnen. Een middel dat niet aan die eisen voldoet, kan buiten inhoudelijke behandeling blijven.

Slachtoffer en benadeelde partij

Het Procesreglement bevat afzonderlijke regels voor slachtoffers en benadeelde partijen. Een slachtoffer ontvangt in de daarvoor aangewezen gevallen bericht over het ingestelde of ingetrokken beroep en over een pleidooi of uitspraak. Een benadeelde partij kan zich door een advocaat laten vertegenwoordigen en kan binnen de toepasselijke termijn op de schriftuur of conclusie reageren. Welke rechten in een concrete zaak bestaan, hangt af van de procespositie en het onderwerp van het cassatieberoep.

Beoordeling en de conclusie van de advocaat-generaal

Na indiening van de schriftuur wordt het beroep beoordeeld. De advocaat-generaal bij de Hoge Raad kan een onafhankelijk juridisch advies uitbrengen. Dat advies heet de conclusie. Bij een afdoening op grond van artikel 80a RO kan een conclusie achterwege blijven.

Het parket bij de Hoge Raad staat los van het Openbaar Ministerie dat de strafzaak heeft vervolgd. De Hoge Raad is niet aan het advies gebonden. Als er een conclusie is, kan de advocaat daarop binnen de geldende termijn schriftelijk reageren. Daarna volgt de uitspraak.

Mogelijke uitkomsten

De Hoge Raad kan het beroep niet-ontvankelijk verklaren of verwerpen. Als een klacht slaagt, kan hij de uitspraak geheel of gedeeltelijk vernietigen. De zaak kan dan worden teruggestuurd of verwezen voor een nieuwe behandeling. In bepaalde gevallen doet de Hoge Raad een onderdeel zelf af.

Niet-ontvankelijk door een formeel gebrek

Het beroep wordt niet inhoudelijk behandeld als niet aan de vereisten is voldaan, bijvoorbeeld als het te laat is ingesteld of als een advocaat niet tijdig een cassatieschriftuur heeft ingediend. De bestreden uitspraak blijft dan in stand.

Artikel 80a RO: niet-ontvankelijk bij onvoldoende belang of kansloze klachten

Ook als aan de formele eisen is voldaan, kan de Hoge Raad het beroep niet-ontvankelijk verklaren. Artikel 80a van de Wet op de rechterlijke organisatie (RO) maakt dat mogelijk als de klachten geen verdere behandeling rechtvaardigen. Dat is het geval als de indiener klaarblijkelijk onvoldoende belang heeft bij het beroep, of als de klachten kennelijk niet tot vernietiging van de uitspraak kunnen leiden.

Dit is dus iets anders dan een te laat ingesteld beroep. De Hoge Raad kijkt wel naar de klachten, maar behandelt die niet uitgebreid in zijn uitspraak. Een verwijzing naar artikel 80a RO volstaat als motivering. De uitspraak waartegen u cassatie instelde blijft in stand. Het betekent niet dat de Hoge Raad de feiten of het bewijs opnieuw heeft beoordeeld.

Verwerping van het beroep

De klachten leiden niet tot vernietiging. De uitspraak van het hof blijft in stand. De Hoge Raad kan zijn oordeel uitgebreid toelichten of een verkorte motivering geven. Artikel 81 RO maakt een verkorte motivering mogelijk als de klachten niet tot cassatie leiden en geen beantwoording vragen van rechtsvragen in het belang van de rechtseenheid of rechtsontwikkeling. Anders dan bij artikel 80a RO wordt het beroep dan verworpen, niet niet-ontvankelijk verklaard.

Vernietiging: terugwijzing, verwijzing of zelf afdoen

De Hoge Raad vernietigt de uitspraak geheel of gedeeltelijk. Een gerechtshof of rechtbank kan de zaak opnieuw behandelen binnen de opdracht van de Hoge Raad. In bepaalde gevallen beslist de Hoge Raad zelf over het resterende punt.

Bij terugwijzing behandelt doorgaans hetzelfde gerechtshof de zaak opnieuw; bij verwijzing gebeurt dat bij een ander gerecht. De nieuwe behandeling blijft beperkt tot de opdracht die uit het arrest van de Hoge Raad volgt. Vernietiging betekent daarom niet automatisch vrijspraak of het einde van de strafzaak.

Meer informatie staat bij de officiële uitleg over hoe cassatierechtspraak werkt.

De officiële stappen staan ook op de pagina van de Hoge Raad over de cassatieprocedure in strafzaken. De formele regels, waaronder die over digitaal indienen, de benadeelde partij, termijnen en pleidooi, staan in hoofdstuk 4 van het Procesreglement Hoge Raad.

Cassatie afgewezen in een strafzaak: wat nu?

Als de Hoge Raad uw cassatieberoep verwerpt of niet-ontvankelijk verklaart, blijft de bestreden uitspraak in stand. Er is geen gewoon hoger beroep tegen die beslissing. Een klacht bij het EHRM kan soms nog mogelijk zijn, maar alleen bij een mogelijke schending van een recht uit het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens. Het EHRM is geen nieuwe instantie die uw bewijs of straf opnieuw beoordeelt.

Laat eerst de uitspraak van de Hoge Raad en de eerdere klachten beoordelen. Voor een EHRM-klacht moeten de beschikbare effectieve nationale rechtsmiddelen zijn gebruikt en moet de gestelde schending in Nederland voldoende aan de orde zijn gesteld. Een ongunstige uitkomst alleen is dus niet genoeg. De hoofdregel is een termijn van vier maanden na de definitieve nationale beslissing; welke datum geldt, moet per zaak worden gecontroleerd.

Lees wanneer een EHRM-klacht na een strafzaak mogelijk is en de voorwaarden voor het indienen van de klacht. Neem bij een lopende termijn direct contact op; wacht niet tot alle stukken compleet zijn.

Hoe lang duurt cassatie in strafzaken?

Een cassatieprocedure in een strafzaak duurt gemiddeld negen maanden tot twee jaar. De duur hangt onder meer af van hoe snel het dossier van het gerechtshof bij de Hoge Raad is, of de advocaat-generaal een conclusie neemt en hoe ingewikkeld de juridische klachten zijn.

Zaken waarin iemand in voorlopige hechtenis zit, krijgen voorrang. Wordt het beroep met een verkorte motivering verworpen, dan gaat het meestal sneller. Wijst de Hoge Raad de zaak terug naar een gerechtshof, dan volgt daarna nog een nieuwe behandeling, wat extra tijd kost.

Tekst bijgewerkt op 13 november 2026. Dit is algemene uitleg, geen advies over uw eigen zaak. Lees meer over de inhoudelijke verantwoordelijkheid.

Laat uw zaak beoordelen

Wij bekijken uw arrest en dossier en vertellen u eerlijk wat er nog mogelijk is. Het eerste gesprek is gratis en vrijblijvend.

Eerste gesprek is gratis