Wat is cassatie in strafzaken?

Cassatie in strafzaken is het beroep bij de Hoge Raad tegen een uitspraak van het gerechtshof. De Hoge Raad beoordeelt de zaak niet opnieuw op de feiten, maar toetst of het hof het recht juist heeft toegepast en de juiste procedure heeft gevolgd. U stelt cassatie in binnen veertien dagen; een advocaat formuleert daarna de juridische klachten.

Geen derde feitelijke instantie

In eerste aanleg en in hoger beroep gaat het over de feiten: wat is er gebeurd, wat zegt het bewijs, welke straf past daarbij. In cassatie gebeurt dat niet meer. De Hoge Raad gaat uit van de feiten zoals het gerechtshof die heeft vastgesteld. Een getuige wordt niet opnieuw gehoord en het bewijs wordt niet opnieuw gewogen.

Wat de Hoge Raad wél doet, is juridisch toetsen. Een zaak wordt behandeld door drie of vijf raadsheren. Zij beoordelen onder meer:

  • of het hof de wet juist heeft uitgelegd en toegepast;
  • of de procedureregels zijn nageleefd, zoals hoor en wederhoor en het recht om getuigen te ondervragen;
  • of het arrest voldoende en begrijpelijk is gemotiveerd — bijvoorbeeld waarom een uitdrukkelijk onderbouwd standpunt van de verdediging is verworpen.

Waarom de Hoge Raad zo werkt

De Hoge Raad heeft naast de individuele zaak een bredere taak: het bewaken van de rechtseenheid en de rechtsontwikkeling. Rechtseenheid betekent dat gelijke gevallen in heel Nederland gelijk worden beoordeeld. Rechtsontwikkeling betekent dat de Hoge Raad richting geeft aan hoe wetten in nieuwe situaties moeten worden uitgelegd. Daarom draait cassatie om rechtsvragen, niet om een nieuwe weging van de feiten.

Wat betekent dat voor uw zaak?

Het betekent dat een cassatieberoep alleen zin heeft als er een juridische fout te vinden is in het arrest of in de procedure die daaraan voorafging. Een klacht over zo'n fout heet een cassatiemiddel. Of daarvoor in uw zaak grond bestaat, valt niet in het algemeen te zeggen — daarvoor moeten het arrest en het dossier worden bestudeerd.

Het verschil met hoger beroep

In hoger beroep kunnen de feiten, het bewijs en de straf opnieuw aan de orde komen. In cassatie ligt het accent op juridische controle. Een klacht dat een getuige niet geloofwaardig is, past daarom meestal niet in cassatie. Een klacht dat het hof een verweer volgens een verkeerde juridische maatstaf heeft beoordeeld, kan dat mogelijk wel.

Wat is een cassatiemiddel in een strafzaak?

Een cassatiemiddel is een precies geformuleerde juridische klacht tegen de uitspraak of de procedure bij het gerechtshof. Het middel benoemt welke rechtsregel is geschonden of waarom een beslissing niet voldoende begrijpelijk is uitgelegd. Een advocaat werkt de middelen uit in de cassatieschriftuur: het schriftelijke stuk met de klachten voor de Hoge Raad.

Bijvoorbeeld: het hof heeft bij een verzoek om een getuige te horen de verkeerde juridische maatstaf gebruikt. Of het heeft onvoldoende uitgelegd waarom een belangrijk, onderbouwd verweer wordt verworpen. Dit zijn mogelijke aanknopingspunten, geen garantie dat een klacht slaagt. Alleen zeggen dat u het oneens bent met de veroordeling is niet genoeg.

Lees hoe een advocaat de klachten indient in de cassatieschriftuur, of laat de mogelijke klachten in uw dossier beoordelen via een haalbaarheidsonderzoek.

Welke soorten cassatieklachten zijn er?

Rechtsklacht

Een rechtsklacht stelt dat het hof een rechtsregel verkeerd heeft uitgelegd of toegepast. De klacht moet precies aanwijzen tegen welk oordeel zij is gericht en waarom dat oordeel juridisch niet klopt.

Motiveringsklacht

Een motiveringsklacht stelt dat de uitleg van het hof ontbreekt, onvoldoende is of niet begrijpelijk aansluit op de vastgestelde feiten en wat door de verdediging is aangevoerd. Niet iedere korte motivering is gebrekkig; dit hangt af van de beslissing en de eisen die daarvoor gelden.

Klacht over een procesregel

Ook de manier waarop de procedure is gevoerd kan aanleiding geven tot een middel. Bijvoorbeeld als een verzoek met een verkeerde juridische maatstaf is beoordeeld of een reactie van de verdediging onbeantwoord is gebleven terwijl daarop wel gemotiveerd moest worden beslist.

In cassatie gaan: wanneer heeft het zin?

In cassatie gaan heeft alleen zin als er een juridische fout in het arrest van het gerechtshof zit. Bent u het vooral oneens met hoe het hof het bewijs heeft gewaardeerd, dan is cassatie meestal niet de juiste weg. Een cassatieadvocaat leest daarom eerst het arrest en het proces-verbaal van de zitting voordat u een beslissing neemt.

Let op: het cassatieberoep moet binnen veertien dagen worden ingesteld. U kunt het beroep eerst laten instellen en daarna, met advies, beslissen of u het doorzet.

Cassatie in het belang der wet

Cassatie in het belang der wet is een bijzondere procedure die alleen de procureur-generaal bij de Hoge Raad kan starten, bijvoorbeeld om een rechtsvraag te laten beantwoorden. De uitkomst verandert niets aan de uitspraak in uw eigen zaak. Als verdachte kunt u deze procedure niet zelf instellen; voor u is het gewone cassatieberoep binnen veertien dagen de weg.

Officiële uitleg en bronnen

De Hoge Raad legt uit wat cassatie inhoudt en welke fouten kunnen worden getoetst. De termijnen en de verplichte schriftuur staan in de officiële uitleg over de cassatieprocedure in strafzaken.

Tekst bijgewerkt op 13 november 2026. Dit is algemene uitleg, geen advies over uw eigen zaak. Lees meer over de inhoudelijke verantwoordelijkheid.

Wij zijn eerlijk over de kansen

Cassatie is geen herkansing van de inhoudelijke zaak. Wat wij wel doen: uw arrest grondig beoordelen en u helder vertellen of er juridische aanknopingspunten zijn. Het eerste gesprek is gratis en vrijblijvend.

Laat uw zaak beoordelen

Wij bekijken uw arrest en dossier en vertellen u eerlijk wat er nog mogelijk is. Het eerste gesprek is gratis en vrijblijvend.

Eerste gesprek is gratis